Bakara Sûresi, Medîne döneminde hicretten hemen sonra nazil olmaya başlamış ve takriben on yıla yayılan vahî parçaları hâlinde devam etmiştir. Kur'ân-ı Kerîm'in en uzun suresi olup 286 âyettir.
Bismillahirrahmanirrahîm Elif lâm mîm İşte kitap, şüphe yoktur onda. Rehberdir müttakîlere. O müttakîler ki, görünmeyen âleme inanırlar. Namazlarını tam dikkatle îfâ ederler. Kendilerine ihsân ettiğimiz nîmetlerden hayır yolunda harcarlar.
Hem sana indirilen kitabı, hem de senden önce indirilen kitapları tasdîk ederler. Âhirete de kesin olarak onlar inanırlar. İşte bunlardır, Rableri tarafından doğru yola ulaştırılanlar. Ve işte bunlardır felâh bulanlar. İnkâr'a saplananları ise ister uyar, ister uyarma. Onlar için birdir. İmâna gelmezler.
Allah, onların kalplerini ve kulaklarını mühürlemiştir. Gözlerine de bir perde inmiştir. Bunların hakkı, büyük bir azâbtır. Öyle insanlar da vardır ki, Allah'a ve âhiret gününe inandık derler. Oysa, îmân etmemişlerdir.
Akılları sıra, Allah'ı ve îmân edenleri aldatmayı kurarlar. Kendilerinden başkasını aldatamazlar da, farkında değiller. Kalplerinde bir hastalık vardır. Allah da onların hastalıklarını daha da ilerletti.
Bu yalancılık ve samimiyetsizlikleri sebebiyle, bunlara gayet acı bir ceza vardır. Ne zaman onlara yeryüzüne fesat saçmayın denilse, biz sadece barışçıyız. Ortalığı düzeltmekten başka işimiz yok derler.
Gözünüzü açın. Bunlar, bozguncuların ta kendileridir. Lâkin, şuurları yok. Farkında değiller. Ne zaman onlara, şu güzel insanların îmân ettiği gibi, siz de îmân edin denilse, yani o beyinsizlerin inandıkları gibi mi inanalım, derler.
Asıl beyinsizler kendileridir de, farkında değiller. Bunlar, îmân edenlerle karşılaştıkları vakit, biz de mü'miniz derler. Fakat şeytanlarıyla baş başa kaldıklarında da, emîn olun, biz sizinle beraberiz. Biz onlarla alay ediyoruz, derler.
Allah da, kendileriyle alay eder ve azgınlıklarında onlara mühlet verir. Böylece onlar, bir müddet başıboş dolaşırlar. İşte onlar, hidayeti verip, dalâleti satın aldılar. Ama bu, kârlı bir ticaret olmadı. Çünkü kâr yolunu tutmadılar.
Bunların durumu, aydınlanmak için ateş yakan bir kimsenin durumuna benzer. Ateş, çevresini aydınlatır aydınlatmaz, Allah onların gözlerinin nûrunu giderir ve karanlıklar içinde bırakır. Onlar da göremez olurlar. Sağır, dilsiz ve kördürler onlar. Onun için hakka dönmezler.
Yahut, onların durumu, gökten sağanak hâlinde boşanan ve içinde yoğun karanlıklar, gök gürlemeleri ve şimşekler bulunan yağmura tutulmuş kimselerin durumuna benzer. Yıldırımların verdiği dehşetle, ölüm korkusundan parmaklarını kulaklarına tıkarlar. Fakat Allah, kâfirleri çepeçevre kuşatır.
Şimşek, neredeyse gözlerini köreltecek. Önlerini aydınlattı mı, ışığında yürürler. Şimşek sönüp karanlık çökünce de dikilir kalırlar. Allah dileseydi, kulaklarını sağır, gözlerini kör ederdi. Allah gerçekten her şeye kâdirdir.
Ey insanlar! Hem sizi, hem de sizden önceki insanları yaratan Rabbinize ibadet ediniz. Böyle yapmakla, her türlü zarardan korunmayı ümit edebilirsiniz.
O Rabbinize ki, yeryüzünü size bir döşek, göğü de bir kubbe yaptı. Gökten yağmur indirip, onunla size rızık olarak çeşitli mahsuller çıkardı.
Öyleyse, siz gerçeği bilip dururken, sakın Rabbinize eş koşmayın. Eğer kulumuza indirdiğimiz Kur'ân'ın, Allah sözü olduğu hakkında şübheniz varsa, haydi onun sûrelerinden birine benzer bir sûre meydana getirin.
Ve Allah'tan başka güvendiklerinizin hepsini çağırın. İddianızda tutarlıysanız, bunu yapamazsanız ki hiçbir zaman yapamayacaksınız, çırası insanlarla taşlar olan ve kâfirler için hazırlanmış olan o ateşten sakının.
İman edip, makbul ve güzel işler yapanları müjdele, onlara içinden ırmaklar akan cennetler vardır. Öyle cennetler ki, ne zaman meyvelerinden kendilerine bir şey ikram edilirse, bu daha önce de dünyada yediğimiz şey, diyecekler.
Oysa bu, onların aynısı olmayıp, benzeri olarak kendilerine sunulacaktır. Orada, onların tertemiz eşleri de olacak ve onlar orada, devamlı kalacaklardır.
Allah, gerçeği açıklamak için, bir sivrisineği, hatta onun ötesinde olan bir şeyi misal getirmekten çekinmez. İman edenler, onun Rablerinden gelen gerçek olduğunu bilirler.
Kâfirler ise, Allah böyle misal vermekle, ne kastediyor derler. Allah, bu misal ile, birçoklarını şaşırtır. Yine onunla, birçoklarını yola getirir. Ancak, bununla fâsıklardan başkasını şaşırtmaz.
Bu fâsıklar, o kimselerdir ki, Allah'a kesin söz verdikten sonra, sözlerinden dönerler. Allah'ın kurulmasını istediği bağları koparırlar.
Ve yeryüzünde fitne ve fesat çıkarırlar. İşte bunlar, ziyana uğrayanların ta kendileridir.
Ey kâfirler! Allah'ı nasıl inkâr edebilirsiniz ki? Siz ölüyken, size hayatı veren O'dur. Şunu bilin ki, tayin ettiği vaade gelince, sizi öldürecek, yine diriltecek ve sonunda O'nun huzuruna götürüleceksiniz.
Yeryüzünde bulunan her şeyi sizin için yarattı. Sonra, iradesi yukarıya yönelip, orayı da, yedi gök hâlinde sağlamca nizâma koydu. O, her şeyi hakkıyla bilir.
Rabbin meleklere, "Ben yeryüzünde bir halife yaratacağım." dediği vakit, onlar, "Aa! Oradaki nizamı bozacak ve yeryüzünü kana bulayacak bir mahlûk mu yaratacaksın? Oysa biz sana devamlı hamd, ibadet yapıp, seni tenzih etmekteyiz." dediler.
Allah, "Ben sizin bilmediğiniz pek çok şey bilirim." buyurdu. Ve Âdem'e bütün isimleri öğretti. Müteakiben, önce onları meleklere göstererek, iddianızda tutarlıysanız, haydi bana şunları isimleriyle bir bildirin bakalım." dedi.
"Sübhansın yâ Rabb! Senin bize bildirdiğinden başka ne bilebiliriz ki? Her şeyi hakkıyla bilen, her şeyi hikmetle yapan sensin." dediler.
Allah, Âdem, eşyanın isimlerini onlara sen bildir." dedi. O da isimleriyle onları bildirince, Allah buyurdu:
"Ben size demedim mi ki, göklerin ve yerin sırlarını ben bilirim. Ve ben, sizin gizli açık yapmakta olduğunuz her şeyi de bilirim. O vakit meleklere, Âdem'e secde edin." dedik.
İblis dışındaki bütün melekler secde ettiler. İblis bunu yapmadı. Kibrine yediremedi ve kâfirlerden oldu.
Ve dedik ki: "Âdem, eşinle birlikte cennete yerleşin. Oradaki nimetlerden, istediğiniz şekilde bol bol yiyin. Sadece şu ağaca yaklaşmayın. Böyle yaparsanız, zâlimlerden olursunuz." derken şeytan, onların ayaklarını kaydırarak, içinde bulundukları nimet yurdundan çıkardı. Biz de:
"Haydi!" dedik. "Birbirinize düşman olarak, yeryüzüne inin. Siz orada, belirli bir süre ikâmet edip yararlanacaksınız."
Büyük pişmanlık duyan Âdem, Rabbinden birtakım kelimeler öğrenip, onlara göre hareket etti. Rabbine yalvardı. Allah da tövbesini kabul etti. Zâten, o tövbeyi kabul eder. Merhameti boldur.
Dedik ki: "İnin oradan hepiniz. Artık ne zaman benden size doğru yolu gösteren rehber gelir de, kim ona uyarsa, onlara hiçbir korku olmayacak, hiç üzülmeyecekler de. İnkâr edip âyetlerimizi yalan sayanlar ise, cehennemliktirler. Hem de orada, ebedî kalacaklardır."
"Ey İsrail'in evlâtları! Hatırlayın ve düşünün size ihsân ettiğim nimetimi. Bana verdiğiniz sözü yerine getirin ki, ben de size karşı ahdimi yerine getireyim ve yalnız benden korkun.
Sizin yanınızda bulunan Tevrât'ı tasdîk etmek üzere indirdiğim Kur'ân'a imân edin. Onu inkâr edenlerin başını siz çekmeyin. Âyetlerimi az bir fiyatla,
yani dünya menfaati karşılığında satmayın. Asıl bana karşı gelmekten sakının. Hakkı bâtıla karıştırmayın.
Bile bile gerçeği gizlemeyin. Hem namazı tam kılın, zekâtı verin. Rükû edenlerle beraber siz de namaz kılın. Halka iyiliği emredip, kendinizi unutuyor musunuz yoksa? Hâlbuki,
siz, Tevrât'ı okuyup duruyorsunuz. Artık aklınızı başınıza almayacak mısınız? Sabır göstererek, namazı vesîle ederek, Allah'tan yardım dileyin. Gerçi bu, çok zor bir iştir. Fakat içi saygıyla ürperenlere değil,
içi saygı dolu olan bu mü'minler, Rablerine kavuşacaklarını ve O'na döneceklerini iyi bilirler. Ey İsrail'in evlâtları! Size ihsan ettiğim nîmetimi ve vaktiyle sizin atalarınızı,
diğer insanlara üstün kıldığımı hatırlayın. Öyle bir günden sakının ki, o gün hiç kimse, başkasının yerine bir şey ödeyemez. Kimseden şefaat kabul edilmez. Hiç kimseden fidye alınmaz.
Hem onlara yardım da edilmez. Hem sizi, en feci işkencelere uğrattıkları zaman, Firavun'un adamlarından kurtardığımızı da hatırlayın. Onlar sizin, dünyaya gelen erkek çocuklarınızı kesiyor,
kız çocuklarınızı ise, kötülük için hayatta bırakıyorlardı. İşte bunda, size Rabbiniz tarafından çetin bir imtihan vardı. Yine hatırlayın ki,
sizin geçmeniz için denizi yarmış, sizi kurtarıp, siz bakıp dururken, gözlerinizin önünde Firavun hanedanını boğmuştuk. Ve bir vakit, Musa'ya kırk gecelik bir süre ayırmıştık. Ama siz, Musa'nın ayrılmasından az sonra, buzağı ilah edinip, öz canınıza kıymıştınız. Bundan sonra, şükredesiniz diye, biz sizi affettik.
Musa'ya kitap ve furkanı verdik. Ta ki doğru yolda yürüyebilesiniz. Musa kavmine dedi ki: Ey kavmim! Sizler, buzağıyı tanrı edinmekle, kendinize çok yazık ettiniz. Derhâl Yaradanınıza tövbe edin. Allah yolunda kendinizi öldürün. Böyle yapmanız, sizi yaratan nezdinde daha hayırlıdır. Böylece, Allah da sizin tövbelerinizi kabul etsin.
Çünkü O, tövbeleri çok kabul eder. Merhamet ve ihsanı boldur. Bir zamanda: Ey Musa! Biz Allah'ı açıkça görmedikçe, sana inanmayız. Dediniz. Bunun üzerine derhâl sizi yıldırım çarptı, siz de baka kaldınız. Siz bir müddet, ölü vaziyette kaldıktan sonra, şükredersiniz ümidiyle, sizi dirilttik.
Üzerinize bulutları gölge yaptık. Size kısmet ettiğimiz, helâl hoş rızıklardan yiyesiniz diye, kudret helvası ve bıldırcın indirdik. Fakat nankörlük etmekle, onlar bize değil, kendilerine yazık ediyorlardı.
Bir zamanda şöyle dedik: Şu şehre girin ve orada, istediğiniz yerden bol bol yiyin. Şehrin kapısından secde ederek, saygılı bir tavırla girin ve affet bizi yâ Rabbena! Hıtta! Deyin ki, suçlarınızı affedelim. İyilik yapanların mükâfatlarını daha da arttıracağız. Ne var ki, o zâlimler, sözü değiştirip, başka şekle koydular.
Biz de o zâlimlere, itaat dışına çıktıkları için, gökten acı bir azâb indirdik. Bir zamanda, Mûsâ kavmi için su arayıp, Allah'a yalvarmıştı. Biz de âsânı taşa vur demiştik. Bunun üzerine, o taştan on iki pınar fışkırmış, her bölük kendine mahsus pınarı bilmişti. Allah'ın rızkından yiyin, için.
Fakat sakın yeryüzünde fesat çıkararak taşkınlık yapmayın, demiştik. Bir vakit şöyle dediniz. Mûsâ, biz bir çeşit yemeğe imkân yok, katlanamayız. O hâlde bizim için Rabbine yalvar da, yerin bitirdiği sebzesinden, kabağından, sarımsağından, mercimeğinden, soğanından çıkarsın.
Musâ da, ne o dedi. Siz daha üstün olanı vererek, daha düşük olanı mı almak istiyorsunuz? Pekâlâ, şehre inin. İşte istediklerinizi orada bulursunuz.
Üzerlerine aşağılık ve yoksulluk damgası basıldı. Ve neticede, Allah'tan bir gazâba uğradılar. Evet, öyle oldu. Çünkü onlar, Allah'ın âyetlerini inkâr ediyor ve haksız yere peygamberleri öldürüyorlardı. Öyle oldu. Çünkü onlar isyan ediyor ve haddi aşıyorlardı.
İmân edenler, Yahudiler, Hristiyanlar, Sâbiîler, her kim Allah'a ve âhiret gününe gerçekten imân eder ve amel-i sâlih işlerse, elbette onların Rableri yanında mükâfatları vardır.
Onlar için, herhangi bir korku olmadığı gibi, kendilerini üzecek bir şeyle de karşılaşmazlar.
Ey İsrail'in evlâtları! Bir vakitte, Tevrat'ı uygulayacağınıza dair sizden söz almış, sonra bu ahdi bozduğunuz için, dağı üzerinize kaldırarak demiştik ki, size verdiğimiz kitâba kuvvetle sarılın ve muhtevasını iyi inceleyip ders alın ki, kötü âkıbetten korunasınız.
Bundan sonra yine yüz çevirdiniz. Eğer üzerinizde Allah'ın lûtuf ve merhameti olmasaydı, elbette hüsrana uğrayanlardan olurdunuz. İçinizden cumartesi günü haddi aşanları, elbette bilirsiniz.
Biz böyle yapanlara, aşağılık maymun olun dedik. Bunu, hem bu hâdiseye şâhîd olanlara, hem de sonradan gelecek olan nesillere, bir ibret ve Allah'a karşı gelmekten korunacaklara da bir öğüt kıldık.
Bir vakitte Musa kavmine, Allah, bir sığır kesmenizi emrediyor demiş. Onlar da, A! Sen bizimle alay mı ediyorsun? diye cevap vermişlerdi. Musa da, öyle câhillere katılmaktan Allah'a sığınırım demişti.
Bunun üzerine Musa'ya, peki öyleyse Rabbine yalvar da, onun ne olduğunu bize açıklasın, dediler. Musa, Rabbim şöyle buyuruyor. O sığır, ne pek geçkin, ne de körpe olmayıp, orta yaşta dinç bir inek olacaktır. Haydi size emredilen işi yapın bakalım, dedi.
Bu sefer, Rabbine yalvar da, onun rengini bize bildirsin, dediler. O da, Allah, o bakanların içini açan, parlak sarı bir inek olacaktır, buyuruyor, dedi.
Onlar yine dediler ki, bizim adımıza Rabbine yalvar da, onun nasıl olacağını bize iyice bildirsin. Zira, nasıl bir sığır istendiği konusunda tereddütte kaldık. Ama inşâAllah, matlûb olanı bulabiliriz.
Musa, Rabbim şöyle diyor. O inek, ne toprağa sürmek için çifte koşulmuş, ne de ekin sulamada çalıştırılmış, salma ve her kusurdan uzak, hiç alacası bulunmayan bir inek olacaktır.
Onlar, işte şimdi gerçeği tam anlayacağımız tarzda bildirdin, diyerek, nihâyet sığırı kestiler ki, neredeyse bunu yapmayacaklardı. Hani siz bir adam öldürmüştünüz de, peşinden kâtilin kim olduğu hakkında, birbirinizle atışmış, suçu üzerinizden atmıştınız.
Hâlbuki Allah, sizin gizlediğinizi meydana çıkaracaktı. Bunun üzerine, kestiğiniz ineğin bir parçası ile, o maktûlün cesedine vurun, dedik. Vurulunca da, o diriliverdi. İşte Allah, bunu nasıl dirilttiyse, ölüleri de öyle diriltir.
Aklınızı, iyice kullanasınız diye, mu'cizelerini size gösterir. Sonra, bunun arkasından kalpleriniz katılaştı. Artık onlar, taş gibi, hatta ondan da katı.
Çünkü, öyle taşlar var ki, içinden ırmaklar fışkırır. Öylesi var ki, çatlar da, bağrından su kaynar. Ve öylesi var ki, Allah'a olan tâzîmi sebebiyle, yukarıdan düşüp parçalanır.
Allah, yaptıklarınızdan habersiz değildir. Nasıl olur, onların size güvenmelerini bekleyebilirsiniz ki? Çünkü onlardan bir zümre vardı ki, Allah'ın kelâmını işitip, akılları aldıktan sonra, bile bile onu değiştirirlerdi.
Onlar, imân edenlerle karşılaştıklarında, biz de imân ettik, derler. Kendi aralarında kaldıklarında ise, ne yapıyorsunuz, derler. Rabbinizin huzurunda, aleyhinize hüccet edinsinler diye mi tutup, Allah'ın size açtığı gerçeği onlara söylüyorsunuz?
Hiç aklınızı kullanmıyor musunuz? Bilmiyorlar mı ki, Allah, onların gizlediklerini de bilir, açıkladıklarını da. Onların bir kısmı da, ümmîdir. Kitap nedir, bilmezler. Bütün bildikleri, kendilerine anlatılan, bir takım kuruntu ve uydurmalardır. Onlar, sadece bir zan içindedirler.
Elleriyle kitap yazıp, biraz para almak için, bu Allah tarafındandır, diyenlerin vay hâline. Vay o, ellerinin yazdıklarından ötürü onlara. Vay o, kazandıkları vebal yüzünden onlara. Bir de derler ki, cehennem ateşi, sayılı birkaç gün dışında, bize asla dokunmayacak.
De ki, buna dair, Allah'tan garanti mi aldınız? Aldıysanız ne âlâ. Allah, vaadinden asla caymaz. Yoksa, kesin bilmediğiniz şeyi mi Allah adına söylüyorsunuz?
Hayır. Durum, hiç de öyle değil. Günah işleyip de, günahın kendisini, her taraftan kuşattığı kimseler var ya, işte onlar, cehennemliktir. Hem de orada, ebedî kalacaklardır.
İman edip, makbul ve güzel işler yapanlar ise, işte onlar da cennetliktir. Hem de orada, ebedî kalacaklardır.
Bir vakit, İsrail oğullarından söz alıp, Allah'tan başkasına ibadet etmeyin. Anneye, babaya, akrabaya, yetimlere, yoksullara güzel muamele edin. İnsanlara tatlı söz söyleyin. Namazı hakkıyla edâ edin. Zekâtı verin, demiştik.
Sonra, pek azınız hâriç, sözünüzden döndünüz. Hâlâ da yüz çevirmektesiniz. Hani sizden, birbirinizin kanını dökmeyin, birbirinizi ülkenizden çıkarmayın, diye söz almıştık. Siz de bunu kabul etmiştiniz. Buna siz de şâhitlik edersiniz.
Ama, işte siz, birbirinizi öldürüyor, bir kısmınızı yurdunuzdan çıkarıyor, onlara karşı günahta ve zulümde, birbirinizi destekliyorsunuz. Bununla beraber, onlar, esîr olarak gelirlerse, fidyelerini verip, onları kurtarıyorsunuz. Hâlbuki, aslında, onların çıkarılması size harâm kılınmıştı. Ne o, kitâbın bir kısmına inanıp, bir kısmını redd mi ediyorsunuz?
İçinizden, böyle yapanların elde edeceği netîce, dünya hayatında rüsvaylıktan başka bir şey değildir. Kıyâmet günü ise, en şiddetli azâba itilirler. Allah, yaptıklarınızdan habersiz değildir. İşte onlar, âhiretlerini verip, karşılığında dünya hayatını satın almışlardır. Onun için, bunların cezâsı, aslâ hafifletilmez. Kendilerine yardım da edilmez.
Biz, Musâ'ya kitâb verdik. Ondan sonra, peş peşe peygamberler gönderdik. Meryem'in oğlu İsa'ya da, mu'cizeler, açık deliller verdik ve onu, Rûh-ül Kudüs, Cebrâil ile destekledik.
Demek size, her ne zaman bir peygamber gelip de, nefislerinizin hoşlanmadığı bir şey getirirse, kafa tutacak, onların kimine yalancı deyip, kimini öldüreceksiniz ha? Kalplerimiz perdelidir dediler. Öyle değil.
Kâfirlikleri sebebiyle, Allah, onlara lânet etti. Onun için, pek az îmân ederler. Onlar, Allah tarafından, ellerindeki Tevrat'ı tasdîk eden, bir kitâb gönderildiği zaman,
daha önce kâfirlere karşı zafer kazanmak için, âhir zaman peygamberi hakkı için diye duâ ettikleri hâlde, evet, o tanıyıp, bekledikleri peygamber kendilerine gelince, onu inkâr ettiler.
Bu sebeple, Allah'ın lâneti de, kâfirlerin boynuna olsun. Bunların, kendilerini uğruna sattıkları şey, ne kadar da fena! Allah'ın, kullarından dilediği birine, kendi lûtfundan vahiy indirmesini kıskanarak,
Allah ne indirdiyse, hepsini inkâr ettiler de, gazâb üstüne gazâba uğradılar. Kâfirler için, zelîl ve perîşân eden bir azâb da vardır.
Onlara, Allah'ın indirdiği bu Kur'ân'a da îmân edin, denildiği vakit, biz sadece, bize indirilene inanırız, derler.
Kur'ân, ellerindeki Tevrat'ı tasdîk eden, hak kitâb olmasına rağmen, kendi kitaplarından başkasını inkâr ederler.
Onlara, de ki, size gönderilen Tevrat'a inanma iddâınızda samîmî iseniz, peki ne diye daha önce Allah'ın nebîlerini öldürüyordunuz?
Mûsâ size, en açık delil ve mûcizelerle geldi de, sonra kalkıp, onun yokluğunda, buzağıyı tanrı edindiniz.
Siz öyle zâlimlersiniz işte. Size verdiğimiz kitâba kuvvetle sarılın ve onu dinleyin diye, Tûr'u tepenize kaldırıp, sizden, atalarınızdan kesin söz aldık.
Onlar, dinledik ve fakat isyan ettik, dediler. Çünkü kâfirlikleri sebebiyle, buzağıya tapma sevgisi, iliklerine işlemişti.
De ki, eğer mü'min iseniz, imânınız size ne kötü şey emrediyor. De ki, eğer Allah katında, âhiret yurdu, cennet, bütün insanlar içinde, yalnız size âit ise ve bu iddianızda samîmî iseniz, haydi ölümü istesenize.
Fakat, elleriyle yaptıkları işler ortadayken, ölümü asla istemezler. Allah, o zâlimleri pek iyi bilir.
İnsanlar için de, dünya hayatına en hırslı olanların, onlar olduğunu görürsün. Hatta bu hırsta, müşriklerden bile daha ileridirler.
Onlardan her biri, bin yıl yaşamak ister. Fakat uzun ömür, onu cezâdan uzaklaştıracak değildir. Allah, onların bütün yaptıklarını görür.
De ki, kim Cebrail'e düşman ise, iyi bilsin ki, bu Kur'ân'ı daha önceki kitaplara tasdîk etmek, inananlar için bir rehber ve müjde olmak üzere, Allah'ın izniyle senin kalbine o indirmiştir.
Kim, Allah'a, meleklerine, resûllerine, Cebrail'e, Mîkâil'e düşman ise, iyi bilsin ki, Allah da kâfirlerin düşmanıdır.
Biz sana apaçık âyetler indirdik. Onları yoldan çıkan sapıklardan başkası inkâr etmez. O fâsıklar, hem bunları reddedecek, hem de ne zaman bir anlaşma yapsalar, içlerinden bir güruh, onu bozup atıverecek, öyle mi?
Hatta sadece, az bir güruh da değil, onların ekserîsi, ahid tanımaz îmânsızlardır.
Onlara, Allah katından, ellerindeki Tevrat'ı tasdîk eden bir peygamber gelince, o ehl-i kitaptan bir kısmı, güya gerçeği hiç bilmiyorlarmış gibi, Allah'ın kitâbını arkalarına atarak, ondan yüz çevirdiler de tuttular,
Süleyman'ın hükümrânlığı hakkında, şeytanların uydurdukları sözlere tâbî oldular. Hâlbuki Süleyman, küfre gitmemişti. Fakat, asıl o şeytanlar küfre gittiler.
Halka sihri ve Bâbil'de, Hârut ve Mârut adlı iki meleğe indirilen şeyleri öğretiyorlardı. Oysa, o ikisi, "Biz sırf imtihan için gönderildik, sakın kâfir olma!" demedikçe,
hiç kimseye sihir öğretmezlerdi. İşte bunlardan, koca ile karısının arasını açacak şeyler öğreniyorlardı. Fakat, Allah'ın izni olmadıkça, onlar bununla hiç kimseye zarar veremezlerdi.
Onlar, kendilerine zarar getirip, fayda vermeyen şeyler öğreniyorlardı. Büyüye müşteri olan kimsenin, âhiretten nasîbi olmadığını pek iyi biliyorlardı. Karşılığında, kendi varlıklarını sattıkları şey ne kötü, keşke bunu anlasalardı. Şayet onlar, imân edip, sihir gibi haramlardan sakınmış olsalardı, Allah katından, kendilerine verilecek mükâfatlar,
elbette haklarında daha hayırlı olurdu. Keşke bunu bilselerdi. Ey imân edenler! Siz onların böylesi kötü etkilerine karşı uyanık olun. Meselâ:
Râinâ demeyin. Unzûrnâ deyin ve dinleyip itaat edin. Kâfirler için acı veren bir azâb vardır. Gerek ehl-i kitaptan, gerek müşriklerden olsun, kâfirler, Rabbinizden size herhangi bir hayır indirilmesini arzu etmezler. Fakat, Allah rahmetini dilediğine seçip ihsân eder. Allah, büyük lûtuf sahibidir.
Siz daha hayırlısını veya benzerini getirmedikçe, herhangi bir âyetin hükmünü nesh etmez veya ertelemeyiz. Allah'ın her şeye kâdir olduğunu bilmez misin? Bilmez misin ki, göklerin ve yerin hükümrânlığı, Allah'ındır.
Sizin ondan başka, ne bir hâmîniz, ne de bir yardımcınız vardır. Yoksa siz, daha önce Musâ'dan istendiği gibi, Resûlünüzden de, olur olmaz şeyler istemek, onu sorguya çekmek mi istiyorsunuz? Kim, îmâna bedel inkârı alırsa, artık doğru yoldan sapmış olur.
Sırf nefislerinden ileri gelen bir kıskançlık sebebiyle, ehl-i kitâptan birçok kimse, gerçek kendilerine ayan beyan belli olduktan sonra, sizi îmânınızdan uzaklaştırıp, kâfir hâline çevirmek isterler.
Yine de Allah, bu husustaki emrini bildirinceye kadar, affedin ve hoşgörün. Şüphesiz Allah, her şeye kâdirdir. Namazı hakkıyla edâ edin. Zekâtı verin. Dünyada hayır olarak, ne yapıp gönderirseniz, mutlaka O'nun mükâfatını âhirette, Allah katında bulursunuz. Zira Allah, işlediğiniz her şeyi görmektedir.
Bir de, Yahudi veya Hristiyan olanlardan başkası cennete asla giremez, dediler. Bu, onların kendi kuruntuları. Sen de ki, iddianızda tutarlıysanız, haydi delilinizi ortaya koyun.
Hayır, iş öyle değil. Kim hâlis olarak, kendisini Allah'a teslim edip, güzel davranışlarda bulunursa, Rabbinin nezdinde, O'nun mükâfatı olacaktır. Onlar ne korkacak ve ne de üzüntü duyacaklardır.
Yahudiler, "Hristiyanlar hakîki bir din üzere değil." dediler. Hristiyanlar ise, "Yahudiler hakîki bir din üzere değil." dediler.
Hâlbuki, her iki topluluk da, kitâbı, Tevrat ve İncil'i okumaktalar.
Dini bilmeyenler de, onlarınkine benzer sözler söylediler.
Allah, kıyâmet günü anlaşamadıkları hususlarda, hükmünü verecektir.
Allah'ın mescidlerinde, Allah'ın adının anılmasını engelleyip, oraların ıssız ve harap hâle gelmesine çalışanlardan daha zâlim kim olabilir?
Bunlar, oralara ancak korka korka girebilirler.
Onlar için dünyada zillet, âhirette ise, müthiş bir azap vardır.
Doğu da, batı da Allah'ındır.
Hangi tarafa dönerseniz, orada Allah'a itaat ve ibadet ciheti vardır.
Muhakkak ki, Allah'ın lûtfu ve rahmeti geniştir.
İlmi her şeyi kuşatır.
Bir de, Allah evlât edindi dediler.
Hâşâ! O, böyle şeylerden münezzehtir.
Bilakîs, göklerde ve yerde ne varsa, hepsi O'nun mahlûkudur.
Hepsi, O'nun emrine boyun eğmektedir.
O, gökleri ve yeri yoktan vâr edendir.
Bir şeyi yaratmak isteyince, sadece, ol der, oluverir.
Gerçeği bilmeyenler dediler ki, Allah bizimle konuşmalı veya bize mûcize gösterilmeli değil miydi?
Onlardan öncekiler de, buna benzer sözler söylemişlerdi.
Kalpleri nasıl da birbirine benziyor.
Gerçekleri, iyice bilmek isteyenler için, delilleri apaçık gösterdik.
Biz seni, sırf Kur'ân'la müjdelemen ve uyarman için, gerçeğin ta kendisi olarak gönderdik.
Yoksa sen, cehennemliklerden ötürü sorguya çekilecek değilsin.
Ne Yahudiler, ne de Hıristiyanlar, sen onların dinlerine tâbî olmadıkça, aslâ senden
razı olmazlar. Sen de ki: Allah'ın hidayet yolu olan İslâm, doğru yolun ta kendisidir. Sana gelen bunca ilimden sonra, onların hevâ ve heveslerine uyacak olursan, Allah'a karşı hiçbir koruyucu ve yardımcı bulamazsın. Kendilerine verdiğimiz kitabı, lâyık olduğu şekilde okuyup izleyenler var ya, işte onu tasdîk edenler onlardır. Kim onu inkâr ederse,
işte onlar, hüsrâna uğrayacakların ta kendileridir. Ey İsrâil'in evlâtları! Size ihsân ettiğim nîmetimi ve sizi vaktiyle diğer insanlara üstün kıldığımı hatırlayın. Öyle bir günden sakının ki, o gün, hiçbir kimse, bir başkasının yerine ödeme yapamaz. Hiçbir kimseden fidye kabul edilmez ve kendisine şefaat fayda etmez. Onlara yardım da edilmez.
Şunu da hatırda tutun ki, bir vakit, Rabbi, İbrahim'i birtakım emirlerle sınamıştı. O da onları hakkıyla yerine getirdiğinden, Rabbi kendisine, seni insanlara önder, imam yapacağım dedi.
İbrahim, ya Rabbi, neslimden de önderler çıkar, deyince, Allah, zâlimler, ahdime, nübüvvete nâil olamazlar, buyurdu.
Biz Beytullah'ı, insanlara sevâp kazanmaları için, toplantı ve güven yeri kıldık. Siz de makâm-ı İbrahim'i namazgâh edininiz. İbrahim ile İsmâil'e de, tavâf edenler, itikâfa girenler, rükû ve secde edenler için, bu evimi tertemiz bulundurun diye emretmiştik.
Ve o vakit, İbrahim, ya Rabbi, burayı güvenli bir şehir yap. Buranın halkından, Allah'a ve âhiret gününe îman edenleri, çeşit çeşit mahsûllerle rızıklandır, dedi.
Bunun üzerine buyurdu ki, onlardan, inkâr edeni dahi rızıklandırıp, az bir zaman hayattan nasîb aldırır, sonra da onları cehennem azâbına sürerim.
Orası, varılacak yer olarak, ne fena bir yerdir.
İbrahim ile İsmâil, Beytullah'ın temellerini yükseltirken, şöyle dua ediyorlardı.
Ey bizim Kerim Rabbimiz! Yaptığımız bu işi kabul buyur bizden. Hakkıyla işiten ve bilen, ancak sensin.
Ey bizim Kerim Rabbimiz! Bizi yalnız sana boyun eğen Müslüman, soyumuzdan da, yalnız sana teslimiyet gösteren bir Müslüman ümmet yetiştir.
Ve bizlere, ibadetimizin yollarını göster, tövbelerimizi kabul buyur.
Muhakkak ki, tövbeleri en güzel şekilde kabul eden, çok merhametli olan, ancak sensin.
Ey bizim Hakîm Rabbimiz! Onların içinden, öyle bir Resûl gönder ki, kendilerine, senin âyetlerini okusun.
Onlara kitâbı ve hikmeti öğretsin. Ve onları tertemiz kılsın.
Muhakkak ki, azîz sensin. Hakîm sensin. Üstün kudret, tam hüküm ve hikmet sahibisin.
Kendini bilmeyen ahmaktan başka kim, İbrahim'in dîninden yüz çevirir ki, biz onu, dünyada nübüvvetle müşerref kılıp seçtik.
O, âhirette de sâlihlerden olacaktır.
Rabbi ona, kendini can-ı gönülden Hakk'a teslim et, deyince, o derhâl âlemlerin Rabbine teslim oldum, demişti.
Bu dîni, İbrahim, kendi evlâtlarına vasiyet ettiği gibi, Yakup da böyle yaptı ve, evlâtlarım, dedi.
Allah, sizin için bu dîni seçti. Sakın müslümanlıktan başka bir dîn üzere ölmeyin.
Ne o, yoksa siz, ölüm Yakup'a gelip çattığında, o evlâtlarına, benim ölümümden sonra kime ibadet edeceksiniz dediğinde, siz orada mı bulunuyordunuz?
Onlar cevâben şöyle demişlerdi, senin ilâhına, senin ataların, İbrahim, İsmâil ve İshâk'ın ilâhı olan tek ilâha kulluk ederiz.
Ve biz ancak, ona teslim olan müslümanlarız.
İşte onlar bir ümmetti. Geldi, geçti. Onların kazandığı kendilerine, sizin kazandığınız da sizedir. Siz onların işlediklerinden sorguya çekilmezsiniz.
Bir de, Yahudi veya Hristiyan olun ki, doğru yolu bulasınız, dediler.
De ki, biz bütün bâtıl dinlerden uzaklaşmış olarak, İbrahim'in dînine tâbî oluruz. O, hiçbir zaman müşriklerden olmadı.
Deyiniz ki, biz Allah'a, bize indirilen Kur'ân'a, keza İbrahim'e, İsmâil'e, İshâk'a, Yakub'a ve onun torunlarına indirilene ve yine Musa'ya, İsa'ya, hülâsa, bütün peygamberlere, Rableri tarafından verilen kitaplara imân ettik.
Onlar arasında, asla bir ayrım yapmayız. Biz yalnız, ona teslim olan müslümanlarız. Eğer onlar da sizin îmân ettiğiniz gibi îmân ederlerse, doğru yolu bulmuş olurlar.
Yok, yüz çevirirlerse, mutlaka size karşı bir ayrılık ve düşmanlık içindedirler. Bu takdirde ise, onların hakkından gelmek için, Allah sana yeter. O hakkıyla işitir ve bilir.
Siz, Allah'ın verdiği rengi alınız. Allah'ın boyasından daha güzel boya vuran kim olabilir? Biz ancak, ona ibadet ederiz, deyiniz. Ve de ki, Allah, hem bizim Rabbimiz, hem de sizin Rabbiniz olduğu hâlde, siz bizimle, Allah hakkında mı münâkaşa ediyorsunuz?
Bizim yaptıklarımızın karşılığı bize, sizin yaptıklarınızınki ise, size âit. Biz tam bir samimiyetle, yalnız ona bağlıyız.
Yoksa siz, İbrahim, İsmâil, İshâk ve Yâkub'un ve onun evlâtlarının, Yahudi veya Hristiyan olduklarını mı söylüyorsunuz?
De ki, siz mi daha iyi bileceksiniz, yoksa Allah mı? Allah'ın, kitâbı vasıtasıyla, kendisine ulaştırdığı hakîkati gizleyenden daha zâlim, kim olabilir?
Allah, yaptıklarınızdan habersiz değildir. İşte onlar, bir ümmetti, geldi geçti. Onların kazandığı kendilerine, sizin kazandığınız da sizedir. Siz, onların işlediklerinden sorguya çekilmezsiniz.
Akılsız insanlar, bu müslümanları, daha önce yöneldikleri kıbleden çeviren sebep nedir, diyecekler. De ki, doğu da, batı da Allah'ındır. O, dilediği kimseyi doğru yola yöneltir.
Ve işte böylece, biz sizi, örnek bir ümmet kıldık ki, insanlar nezdinde, hakkın şâhitleri olasınız ve peygamber de, sizin hakkınızda şâhit olsun.
Daha önce yöneldiğin kıbleyi, tekrar kıble yapmamızın sebebi, sırf peygamberin izinden gidenlerle, ondan ayrılıp, gerisin geriye dönecekleri, meydana çıkarmaktır.
Gerçi bu, oldukça ağır bir iştir. Ancak, Allah'ın doğru yola erdirdiği kimseler için, mesele teşkil etmez.
Allah, imânınızı zâyi edecek değildir. Çünkü Allah, insanlara karşı pek şefkatlidir, çok merhametlidir.
Elbette, ilâhî buyruğu bekleyerek, yüzünün semâya çevrilip durduğunu görüyoruz. Artık müsterih ol.
İşte memnun olacağın kıbleye seni yöneltiyoruz. Haydi yüzünü, mescid-i harama doğru çevir.
Siz de ey mü'minler! Nerede olursanız olunuz, yüzünüzü oraya doğru çevirin.
Kendilerine kitap verilmiş olanlar, kıbleyi çevirmenin gerçekten, Rableri tarafından olduğunu bilirler.
Allah, onların yaptıklarından habersiz değildir. Kendilerine kitap verilmiş olanlara, her türlü delili de getirsen, onlar senin kıblene yönelmezler.
Sen de onların kıblesine dönecek değilsin. Zaten, onların da bazısı, bazısının kıblesine yönelmez ki. Faraza, sana gelen bunca ilimden sonra, onların keyiflerine uyacak olursan, bilmiş ol ki, o takdirde sen de zâlimlerden olursun.
Kendilerine kitap vermiş olduğumuz kimseler, onu, Muhammed'i, tıpkı evlâtlarını tanıdıkları gibi tanırlar.
Böyleyken, onlardan bir kısmı, bile bile gerçeği gizler.
Hak ve gerçek olan, Rabbinden gelendir. Bunda hiç tereddüdün olmasın.
Herkesin yöneldiği bir yön vardır. Haydin, öyleyse, hep hayırlara koşun, yarışın. Nerede olursanız olunuz, Allah, hepinizi bir araya getirir.
Şüphesiz ki, Allah, her şeye kâdirdir. Her nereden yola çıkarsan çık, namazda yüzünü, mescid-i haram tarafına döndür.
Şüphesiz ki, böyle yapmak, Rabbin tarafından gelen gerçektir. Allah, yaptıklarınızdan habersiz değildir.
Her nereden yola çıkarsan çık, sen yüzünü, mescid-i haram tarafına çevir.
Ve siz de ey mü'minler, her nerede olursanız, yüzünüzü oraya doğru çevirin ki, halk, aleyhinizde kullanacak bir delil bulamasın.
Yalnız onlardan haksızlık edenler başka. Siz de onlardan değil, benden çekinin ve o tarafa yönelin ki, size olan nimetlerimi tamamlayayım.
Ve böylece siz de, doğru yolu tutmuş olasınız.
Nitekim, size âyetlerimizi okuması, sizi tertemiz hâle getirmesi, size kitap ve hikmeti ve bilmediğiniz nice şeyleri öğretmesi için, sizden birini elçi gönderdik.
Öyleyse siz beni zikredin ki, ben de sizi anayım.
Bana şükredin, sakın nankörlük etmeyin.
Ey imân edenler! Sabır göstererek ve namazı vesîle kılarak, Allah'tan yardım dileyin.
Muhakkak ki, Allah sabredenlerle beraberdir.
Allah yolunda öldürülenler hakkında, ölü demeyin.
Bilakis, onlar diridirler.
Fakat siz bunun farkında değilsiniz.
Biz mutlaka sizi, biraz korku ile, biraz açlık ile, yahut mala, cana veya ürünlere gelecek noksanlıkla deneriz.
Sen sabredenleri müjdele, sabırlılar o kimselerdir ki, başlarına musîbet geldiğinde, biz Allah'a âidiz ve vakti geldiğinde, elbette O'na döneceğiz, derler.
İşte Rableri tarafından, bol mağfiret ve rahmete mazhar olanlar onlardır.
Doğru yolu bulanlar da ancak onlardır.
Safa ile Merve, Allah'ın belirlediği nişânelerdendir.
Kim, hac veya umre niyetiyle Kâbe'yi ziyaret ederse, oraları tavâf etmesinde bir beis yoktur.
Her kim de, farz olmadığı hâlde, gönlünden koparak bir hayır işlerse, mükâfatını görür.
Zira Allah, şükrün karşılığını verir.
O, az amele, çok mükâfat verir.
Ve her şeyi bilir.
İnsanlar için, biz kitapta açıkladıktan sonra, indirmiş olduğumuz âşikâr delilleri ve hidayeti gizleyenler var ya,
işte onlara, Allah lânet ettiği gibi, lânet edebilecek herkes de lânet eder.
Ancak, onlardan tövbe edip, hâllerini düzelten ve gerçekleri açıklayanlara gelince, ben onların tövbelerini kabul ederim.
Ben onların tövbelerini kabul ederim.
Zira tövbeleri kabul eden, çok merhametli olan benim.
İnkâr edenler ve inkârcı olarak da ölenler var ya, işte Allah'ın, meleklerinin ve bütün insanların lâneti, hep onların üstünedir.
Onlar bu lânet içinde, ebedî olarak kalırlar.
Onların azapları hafifletilmeyeceği gibi, kendilerine yeni bir mühlet de verilmez.
Hepinizin ilâhı tek ilâhtır.
Ondan başka tanrı yoktur.
O rahmandır, rahimdir.
Göklerin ve yerin yaratılışında, gece ile gündüzün sürelerinin değişmesinde,
insanlara fayda sağlamak üzere, denizlerde gemilerin süzülüşünde,
Allah'ın gökten indirip, kendisiyle ölmüş yeri canlandırdığı yağmurda ve yeryüzünde hayat verip yaydığı canlılarda,
rüzgârların yönlerini değiştirip durmasında, gökle yer arasında, emre hazır bulutların duruşunda,
elbette, aklını çalıştıran kimseler için, Allah'ın varlığına ve birliğine nice deliller vardır.
Öyle insanlar vardır ki, Allah'tan başkasını Allah'a denk tutar, tıpkı Allah'ı severcesine onları severler.
Mü'minlerin Allah'a olan sevgileri ise, her şeyden daha ileri ve daha kuvvetlidir.
O, böyle yaparak, kendilerine zulmedenler, azâbı gördükleri zaman anlayacakları gibi,
bütün kuvvet ve kudretin, yalnız Allah'a âit olup, Allah'ın azâbının pek şiddetli olduğunu, keşke şimdiden bilselerdi.
İşte önderler, kendilerini izleyenlerden uzak durdular.
Azâbı gördüler ve aralarındaki her türlü bağ kesildi.
Bunun üzerine tâbî olanlar şöyle dediler.
Ah, ne olurdu!
Elimize bir fırsat geçse de, onların bizden uzak durdukları gibi, biz de onları reddetseydik.
İşte Allah Teâlâ, onlara, bütün yaptıklarını, en şiddetli pişmanlıklar hâlinde gösterecektir.
Onların, o ateşten çıkacakları da yoktur.
Ey insanlar!
Yeryüzünde olan bütün nimetlerimden, helâl-hoş olmak şartıyla yeyiniz.
Fakat şeytanın peşinden gitmeyiniz.
Çünkü o, sizin besbelli düşmanınızdır.
O, sizi hep çirkin işler ve hayâsızlık yapmaya, bir de Allah hakkında bilmediğiniz şeyleri iddâ etmeye teşvik eder.
Onlara, gelin, Allah'ın indirdiği buyruklara tâbî olun denildiğinde,
hayır, biz babalarımızı hangi inanç üzerinde bulduysak, ona uyarız, derler.
Babaları bir şeye akıl erdirememiş, babaları bir şeye akıl erdirememiş ve doğruyu bulamamış olsalar da mı onlara uyacaklar?
İnkârcıları Hakka çağıranın durumu, tıpkı bağırıp çağırmadan başka bir şeyden anlamayan hayvanlara haykıran çobanın durumuna benzer.
Onlar, sağır, dilsiz ve kördürler. Bundan ötürü, akıllarını kullanıp, gerçeği anlayamazlar.
Ey imân edenler! Size kısmet ettiğimiz rızıkların, temiz ve helâlinden yeyiniz.
Eğer yalnız Allah'a ibadet ediyorsanız, ona şükrediniz.
O, size leşi, kanı, domuz etini ve Allah'tan başkası adına kesilen hayvanın etini haram kıldı.
Kim mecbur kalırsa, başkasının hakkına tecavüz etmemek ve zaruret miktarını geçmemek şartıyla, bunlardan yemesinde günah yoktur.
Allah, gafurdur, rahimdir. Günahları çok affeder, merhamet ve ihsanı boldur.
Allah'ın indirdiği kitaptan bir şey gizleyip, onu birkaç paraya satanlar var ya, işte onlar, karınlarına ateşten başka bir şey doldurmazlar.
Kıyamet günü, Allah, onlarla konuşmaz ve onları temize çıkarmaz.
Onlara son derece acı bir azap vardır.
İşte onlar, hidâyeti bırakıp, dalâleti, mağfireti verip, azabı satın almışlardır.
Bunlar, ateşe karşı ne kadar da dayanıklıymışlar.
Böyle olacaktır.
Çünkü Allah, kitabı gerçek bir gaye ile hak olarak indirmiştir.
Ve kitap hakkında ihtilâfa dalanlar, haktan pek uzağa düşmüşlerdir.
İyilik ve hayır, yüzlerinizi doğuya ya da batıya doğru çevirme değildir.
Asıl iyilik, Allah'a, âhiret gününe, meleklere, kitaplara ve peygamberlere imân eden,
sevdiği malını, Allah'ı hoşnut etmek için, yakınlara, yetimlere, yoksullara, yolda kalan gariplere,
isteyenlere ve boyunduruk altında bulunup, hürriyetine kavuşmak isteyen, köle ve esirlere veren,
namazı hakkıyla ifâ edip, zekâtı veren, sözleştiği zaman sözlerinde duran,
hele hele, sıkıntı ve hastalık hâllerinde, savaşın şiddetli esnâsında sabreden kimselerin davranışlarıdır.
İşte onlardır, imanlarında samîmî olanlar ve işte onlardır, Allah'ı sayıp, günahlardan korunan takvâlılar.
Ey imân edenler!
Öldürülen kimselerin hakkını almak için, size kısas, farz kılındı.
Hür, hür ile, köle, köle ile, dişi, dişi ile kısas olunur.
Ama kim, maktûlün velîsi tarafından affedilirse, kısas düşer.
Bundan sonra, diyeti ona güzel bir şekilde ve tam olarak ödemek gerekir.
Bu esneklik, Rabbiniz tarafından bir kolaylık ve lûtuftur.
Artık kim bundan sonra, karşıdakinin hakkına tecavüz ederse, ona son derece acı bir azâp vardır.
Ey akıl sahipleri!
Kısasta sizin için hayat vardır.
Böylece korunmayı umabilirsiniz.
Sizden, öleceğini hisseden herhangi biriniz, geriye mal bırakacaksa,
annesi, babası ve akrabaları için, münasip bir tarzda vasiyet etmesi, size farz kılındı.
Bu, haksızlık yapmaktan korunan takvâlılar üzerine, borçtur.
Kim bu vasiyeti işittikten sonra değiştirirse, artık vebâli, değiştirenlerin boynunadır.
Şüphesiz, Allah, her şeyi hakkıyla işitir ve bilir.
Vasiyet edenin, hatâya düşüp, haksızlığa kaymasından veya günâha girmesinden endişe edip,
ilgililerin arasını bulan kimse, hiçbir vebâle girmez.
Allah, çok affedicidir, merhamet ve ihsanı boldur.
Ey imân edenler!
Sizden öncekilere farz kılındığı gibi, oruç tutmak, size de farz kılındı.
Böylece, umulur ki, fenalıklardan korunursunuz.
Oruç, sayılı günlerdedir.
Sizden her kim, o günlerde hasta veya yolcu olursa, tutamadığı günler sayısınca, başka günlerde oruç tutar.
Oruç tutamayanlara, fidye gerekir.
Fidye, bir fakiri doyuracak miktardır.
Her kim de, kendi hayrına olarak, fidye miktarını arttırırsa, bu, kendisi hakkında, elbette daha hayırlıdır.
Bununla beraber, eğer işin gerçeğini bilirseniz, oruç tutmanız, sizin için daha hayırlıdır.
O sayılı günler, Ramazan ayıdır.
O Ramazan ayı ki, insanlığa bir rehber olan, onları doğru yola götüren ve hakkı bâtıldan ayıran, en açık ve parlak delilleri ihtiva eden Kur'ân, o ayda indirildi.
Artık sizden kim, Ramazan ayının hilâlini görürse, o gün oruca başlasın.
Hasta veya yolcu olan, tutamadığı günler sayısınca, başka günlerde oruç tutar.
Allah, sizin hakkınızda kolaylık ister, zorluk istemez.
Oruç günlerini tamamlamanızı, size doğru yolu gösterdiğinden ötürü, Allah'ı tâzîm etmenizi ister.
Şükredesiniz diye, bu kolaylığı gösterir.
Kullarım beni senden soracak olurlarsa, bilsinler ki, ben pek yakınım.
Bana dua edenin duasına icâbet ederim.
Öyleyse onlar da, davetime icâbet ve bana hakkıyla inanıp tasdîk etsinler ki, doğru yolda yürüyerek selâmete ersinler.
Ey kocalar!
Oruç tuttuğunuz günlerin gecelerinde, eşlerinize yaklaşmak size helâl kılındı.
Eşleriniz sizin elbiseleriniz, siz de eşlerinizin elbiselerisiniz.
Allah, nefsinize güvenemeyeceğinizi bildiği için, yüzünüze bakıp, size bu lûtufta bulundu.
Artık bundan böyle, onlara yaklaşıp, Allah'ın sizin için takdir buyurduğu neslin arayışı içinde olun.
Şafak vaktine, günün ağarması gecenin karanlığından fark edilinceye kadar, yiyin, için.
Sonra gece girinceye kadar, orucu tamamlayın.
Mescidlerde, itikâfta bulunduğunuz sırada, eşlerinize yaklaşmayın.
Bunlar, Allah'ın yasak sınırlarıdır.
Sakın o hudutlara yaklaşmayın.
İşte böylece, Allah, insanlara, zararlardan sakınıp korunmaları için, âyetlerini iyice açıklar.
Bir de, birbirinizin mallarını haksız yollarla yemeyin.
Halkın mallarından bir kısmını, bile bile, haksız yere yemek için, rüşvetlerle hâkimlere koşmayın.
Sana hilâlleri sorarlar.
De ki, onlar, insanlar için, özellikle hac için, vakit ölçüleridir.
Evlere, arka taraftan girmeniz fazilet değildir.
Asıl fazilet, haramlardan sakınan insanın gösterdiği fazilettir.
Öyleyse, evlere kapılardan girin.
Allah'a karşı gelmekten sakının ki, umduğunuza kavuşasınız.
Sizinle savaşanlara karşı, siz de Allah yolunda savaşın.
Fakat, haksız yere saldırmayın.
Muhakkak ki Allah, haddi aşanları sevmez.
Onları nerede yakalarsanız öldürün.
Sizi çıkardıkları yerden, siz de onları çıkarın.
Fitne, dinden döndürmek için işkence yapmak, adam öldürmekten beterdir.
Yalnız, onlar, mescid-i haramın yanında, sizinle savaşmadıkça, siz de onlarla orada savaşmayın.
Fakat, onlar size savaş açarlarsa, siz de onlarla savaşın.
İşte, kâfirlerin cezası böyledir.
Şayet onlar vazgeçerlerse, siz de savaştan vazgeçin.
Zira, Allah çok affedicidir, merhamet ve ihsanı boldur.
Bu fitne, işkence, ortadan kalkıp, din ve itaat, yalnız Allah'a mahsus oluncaya kadar, onlarla savaşın.
Eğer, inkârdan ve tecavüzden vazgeçerlerse, bilin ki, zalimlerden başkasına düşmanlık yoktur.
Haram ay, haram aya bedeldir.
Hürmetler karşılıklıdır.
O hâlde, kim size saldırırsa, siz de aynısıyla karşılık verin.
Allah'a karşı gelmekten sakının.
Ve bilin ki, Allah, bu sakınanlarla beraberdir.
Allah yolunda malınızı harcayın da, kendi ellerinizle kendinizi tehlikeye atmayın.
Ve hep güzel davranın.
Çünkü Allah, güzel hareket edenleri sever.
Haccı da, umreyi de, Allah rızası için tamamlayın.
Eğer, engellenecek olursanız, o durumda, kolayınıza gelen bir kurban gönderin.
Kurbanlık yerine varıncaya kadar, başınızı tıraş etmeyin.
Aranızda hasta, yahut başından rahatsız olan varsa, ona fidye olarak, oruç tutmak, sadaka vermek, yahut kurban kesmek gerekir.
Hastalık veya yol emniyeti olmaması gibi sebeplerle, haccınızın engellenmesinden emîn olduğunuz zaman ise, her kim, hacca kadar, umre, temettû yaparak, sevap kazanmak isterse, onun da kolayına gelen bir kurban kesmesi gerekir.
Kurbanlık temîn edemeyen kimse, üç gün hacda, yedi gün de döndüğünüz zaman, memleketinde olmak üzere, tam on gün oruç tutar.
Bu, temettû ve kurban, harem bölgesinde, Mekke'de, ikâmet etmeyenler içindir.
Allah'a karşı gelmekten sakının ve Allah'ın cezasının çetin olduğunu iyi bilin.
Hac, mâlûm aylardadır.
Kim o aylarda, haccı îfâya azmederse, bilsin ki, hac esnâsında, ne cinsel yaklaşma, ne günah sayılan davranışlarda bulunma, ne de tartışma ve sürtüşme vardır.
Siz, hayır olarak, her ne yaparsanız, Allah mutlaka onu bilir.
Azıklanın ve bilin ki, azığın en hayırlısı, kötülüklerden korunmadır.
Öyleyse, bana karşı gelmekten korunun, ey akıl sahipleri!
Hac mevsiminde ticaret yaparak, Rabbinizden size gelecek kâr ve yarar talep etmenizde, size bir vebal yoktur.
Arafat'ta, vakfeden ayrılıp, sel gibi Müzdelife'ye doğru akın ettiğinizde, Meş'ar-i Haram'da Allah'ı zikredin.
O size nasıl güzelce doğru yolu gösterdiyse, siz de öyle güzel bir şekilde, onu zikredin.
Bilirsiniz ki, onun yol göstermesinden önce, siz yolu şaşırmış kimselerdendiniz.
Hac ibadetlerinizi tamamlayınca, vaktiyle atalarınızı anıp, onlarla öğündüğünüz gibi, hatta daha fazla, daha hürmetle Allah'ı anın.
Bazı kimseler, ey yüce Rabbimiz, bize vereceğini bu dünyada ver, derler.
Bunların, âhirette nasipleri yoktur.
Bazıları da, ey bizim yüce Rabbimiz, bize bu dünyada da iyilik ve güzellik ver, âhirette de iyilik ve güzellik ver.
Ve bizi cehennem ateşinden koru, derler.
İşte bunlar, kazandıkları şeylerin, hayır ve bereketlerini fazlasıyla görürler.
Allah, hesabı çok çabuk görür.
Kim acele edip, iki günde dönerse, ona vebal yoktur.
Kim geri kalırsa, günahlardan korunduğu takdirde, ona da vebal yok.
Allah'a karşı gelmekten korunun ve bilin ki, hepiniz neticede diriltilip, onun huzurunda toplanacaksınız.
İnsanlardan, öylesi vardır ki, dünya hayatına dair sözleri, senin hoşuna gider.
Üstelik, sözünün özüne uyduğuna, Allah'ı da şâhit gösterir.
Hâlbuki, gerçekte, o düşmanların en yamanıdır.
Senin yanından ayrılınca, ülkede fesad çıkarmaya çalışır.
Ürünleri ve nesilleri mahvetmek için uğraşır.
Allah, elbette fesadı, bozgunculuğu sevmez.
O adama, Allah'tan kork da fesad çıkarma denildiğinde, kendini benlik ve gurur kaplar ve bu, onu daha fazla günaha sürükler.
Böylesinin hakkından, cehennem gelir.
Gerçekten, ne fena yataktır o cehennem.
İnsanlardan, öylesi de vardır ki, Allah'ın rızâsını kazanmak için, kendisini fedâ eder.
Allah da, kullarına pek merhametlidir.
Ey imân edenler!
Hepiniz, toptan barış ve selâmete girin de, şeytanın adımlarını izlemeyin.
Çünkü o, sizin aranızı açan, belli bir düşmandır.
Eğer size bunca gerçekler, açık deliller geldikten sonra, haktan ayrılırsanız, iyi bilin ki, Allah, aziz ve hakîmdir.
Şeytanın peşinden gidenler ne bekliyorlar?
Onlar, akılları sıra, buluttan gölgelikler içinde, Allah'ın ve meleklerin gelip, haklarındaki hükmün verilmesini, işlerinin bitirilivermesini mi bekliyorlar?
Bütün işler ve hükümler, Allah'a aittir.
İsraîloğullarına sor, onlara nice açık belgeler verdik.
Her kim, Allah'ın kendisine lûtfetmiş olduğu nimeti değiştirirse, iyice bilsin ki, Allah'ın cezâsı pek şiddetlidir.
Kâfirlere dünya hayatı süslü gösterildi.
Bu yüzden, îmân edenlerle eğlenirler.
Hâlbuki, Allah'a karşı gelmekten sakınanlar, kıyâmet günü öbürlerinin üstündedir.
Allah, dilediğine hesapsız nimetler verir.
Bütün insanlar, bir tek ümmet teşkil ediyorlardı.
Aralarında ihtilâf başlayınca, Allah, onlara, içlerinden müjdeleyici ve uyarıcı olarak, peygamberler gönderdi.
Onların beraberinde, insanlar arasında hükmetmek için, kitâb ve hikmeti gönderdi ki, ihtilâf ettikleri konularda, aralarında hükmetsin.
Hâlbuki, o meselelerde anlaşmazlığa düşenler, kendilerine apaçık âyetlerimiz geldikten sonra, sırf aralarındaki haset yüzünden ihtilâfa düşen, ehl-i kitaptan başkası değildi.
Allah da, onların hakkında ihtilâf ettikleri gerçeği, kendi izniyle bu îmân edenlere bildirdi.
Öyle ya, Allah, dilediğini doğru yola eriştirir.
Yoksa siz, daha önce geçmiş ümmetlerin başlarına gelen durumlara maruz kalmadan, cennete gireceğinizi mi sandınız?
Onlar, öyle ezici mihnetlere, öyle zorluklara düçar oldular, öyle şiddetle sarsıldılar ki,
peygamber ile yanındaki mü'minler bile, Allah'ın vaad ettiği yardım ne zaman yetişecek, diyecek duruma geldiler.
İyi bilin ki, Allah'ın yardımı yakındır.
Sana, Allah yolunda kimlere ve ne harcayacaklarını sorarlar.
De ki, infâk edeceğiniz mal, anne, baba, akrabalar, yetimler, yoksullar ve yolda kalmış gariplere verilmelidir.
Hayır olarak, daha ne yaparsanız, Allah muhakkak onu bilir.
Hoşlanmasanız da, savaş size farz kılındı.
Olur ki, hoşlanmadığınız bir şey, sizin için hayırlı olur.
Olur ki, sevip arzu ettiğiniz bir şey, sizin için şerli olur.
Gerçeği Allah bilir, siz bilmezsiniz.
Sana, haram ayı ve bu ayda savaşmanın hükmünü sorarlar.
De ki, o ayda savaşmak, büyük bir günahtır.
Fakat, insanları Allah yolundan engellemek, Allah'ı inkâr etmek, Mescid-i Haram'ı ziyareti yasaklamak, o mescidin ehlini,
yani Müslümanları oradan çıkarmak ise, Allah nazarında daha büyük günahtır. Dinden döndürmek için işkence, öldürmekten beterdir. Kâfirler, ellerinden gelse, sizi dîninizden döndürünceye kadar, sizinle savaşmaktan geri durmazlar. Sizden her kim dîninden döner ve kâfirlikte devam ederek ölürse, işte onların, dünyada da,
ahirette de, yaptıkları boşa gider. Bunlar, cehennemlik olup, orada ebedî kalacaklardır. İman edip, gerektiğinde, Allah yolunda hicret ve cihad edenler var ya, işte bunlar, Allah'ın rahmetini umabilirler. Allah çok affedicidir. Merhamet ve ihsanı boldur. Sana şarap ve kumar hakkındaki hükmü sorarlar. De ki, ikisinde de,
hem büyük günah, hem de insanlara bazı menfaatler vardır. Fakat, günahları faydalarından daha çoktur. Bir de senden, hayır olarak ne harcayacaklarını sorarlar. De ki, ihtiyacınızdan artanı harcayın.
Böylece Allah, size âyetlerini açıklıyor ki, dünya ve âhiret hakkında düşünesiniz. Sana, yetimler hakkında da soru sorarlar. De ki, onların gerek kendilerini, gerek mallarını iyileştirip geliştirmek, elbette hayırlı bir iştir.
Eğer, onlara sahip çıkmak için, kendileriyle beraber oturmak isterseniz, bu da mümkündür. Zira, onlar sizin kardeşlerinizdir.
Allah, kimin iyileştirme gayesi güttüğünü, kimin de işi bozmayı düşündüğünü pek iyi bilir. Şayet, Allah dileseydi, sizi zora koşardı.
Muhakkak ki, Allah, üstün kudret, tam hüküm ve hikmet sahibidir.
Müşrik kadınlar, iman etmedikçe, onlarla evlenmeyin. Mü'min bir câriye, çok hoşunuza giden, müşrik bir kadından daha hayırlıdır.
Mü'min kadınları da, onlar iman etmedikçe, müşriklere nikâhlamayınız. Mü'min bir köle, hoşunuza giden bir müşrikten daha hayırlıdır.
Müşrikler, sizi cehenneme davet ederler. Allah ise, sizi kendi izniyle, cennete ve mağfirete davet eder ve üzerinde düşünüp, gerekli dersi alsınlar diye, âyetlerini insanlara açıklar.
Bir de sana, kadınların, ay hâlini sorarlar. De ki, bu bir rahatsızlıktır. Onun için, âdet sırasında kadınlardan geri durun. Ve onlar temizleninceye kadar, kendilerine cinsel yaklaşmada bulunmayın.
Temizlendikten sonra, Allah'ın izin verdiği şekilde onlara yaklaşın. Allah, tövbe ile kendisine dönenleri sever, temizlenenleri de sever.
Eşleriniz, sizin, nesil yetiştiren tarlanızdır. Tarlanıza dilediğiniz şekilde varın. Kendiniz için, ilerisini düşünerek hazırlık yapın.
Bir de, Allah adına yemin ederek, iyilik etmeye, günahlardan uzak durmaya ve insanların arasını düzeltmeye, onun adını engel yapmayın.
Allah, hakkıyla işitir ve bilir. Allah, sizi, yeminlerinizdeki yanılmadan dolayı kınamaz. Fakat, bilerek, yaptığınız yeminlere uymazsanız, sizi sorumlu tutar.
Allah, çok affedicidir. Cezayı çabuklaştırmaz. Tövbe için fırsat tanır.
Eşlerine yaklaşmamaya yemin eden kocaların, dört ay bekleme hakkı vardır. Şayet kocaları, bu süre bitmeden eşlerine dönerlerse, bunda mahzur yoktur.
Çünkü Allah, çok affedicidir. Merhamet ve ihsanı boldur.
Yok, eğer, boşanmaya azmederlerse, bilsinler ki, Allah, her şeyi hakkıyla işitir ve bilir.
Boşanmış kadınlar, kendilerini tutup, yeni bir nikâh yapmadan önce, üç âdet beklesinler.
Allah'a ve âhirete imân ediyorlarsa, kendi rahimlerinde, Allah'ın önceki evlilikten yaratmış olduğu çocuğu veya hayızı gizlemeleri, onlara helâl olmaz.
Kocaları gerçekten barışmak istiyorlarsa, bu iddet müddeti içinde, onları tekrar almaya, başkalarından daha çok hak sahibidirler.
Erkeklerin, hanımları üzerinde bulunan hakları gibi, hanımların da, kocaları üzerinde, meşru çerçevede hakları vardır.
Şu kadar ki, erkeklerin onlar üzerindeki hakları, bir derece daha fazladır.
Unutmayın ki, Allah, üstün kudret, tam hüküm ve hikmet sahibidir.
Boşama hakkı, iki defadır.
Bundan sonra yapılması gereken, ya meşru tarzda, güzelce birlikte yaşama, yahut eşini güzellikle salıvermedir.
Ey kocalar! Boşama sırasında, eşinize daha önce vermiş olduğunuz mehirden, herhangi bir miktar geri almanız, size asla helâl olmaz.
Fakat, Allah'ın koyduğu hudutlarda durmayacaklarından, endişe etmeleri hâli, bunun dışındadır.
Şayet siz de, onlar gibi, onların, Allah'ın koyduğu hudutlarda duramayacaklarından, evlilik hukukuna riayet edemeyeceklerinden, endişe ederseniz, bu durumda, kadının, ayrılmak için meşru çerçevede, hakkından bir şey vermesinde, her ikisi için de bir vebal yoktur.
İşte bunlar, Allah'ın tayin ettiği sınırlardır ki, sakın onları aşmayın. Her kim, Allah'ın hudutlarını aşarsa, işte onlar, zâlimlerin ta kendileridir.
Eğer koca, eşini, ikinci talaktan sonra, üçüncü defa boşarsa, artık başka bir kocaya varıp, ondan boşanmadıkça, o kadın, ilk kocasına helâl olmaz.
Ama bu, ikinci kocası, kendi rızâsıyla onu boşar ve kadın ile ilk kocası, Allah'ın koyduğu evlilik hukukunu yerine getireceklerine inanırlarsa, nikâhla bir araya gelmelerinde bir günah yoktur.
İşte bunlar, Allah'ın belirlediği hudutlardır ki, bilmek isteyenler için, o bunları beyan buyurmaktadır.
Ey kocalar! Eşlerinizi boşar, onlar da iddetlerini bitirirlerse, artık ya onları iyilikle yanınızda tutar, yahut güzellikle salıverirsiniz.
Onların hukukuna tecavüz etmek kastıyla, zarar vermek için eşlerinizi alıkoymayın.
Kim böyle yaparsa, kendine zulmetmiş olur.
Sakın Allah'ın âyetlerini şakaya almayın.
Allah'ın sizin üzerinizdeki nimetleri ve sizi irşad etmek gayesiyle indirmiş olduğu kitap ve hikmeti hatırlayın, dile getirin.
Allah'a karşı gelmekten sakının ve Allah'ın her şeyi hakkıyla bildiğini pek iyi bilin.
Ey kocalar!
Eşlerinizi boşayıp da, onlar da iddetlerini tamamladıklarında, kendi aralarında, meşru surette anlaşmaları durumunda, kocalarıyla tekrar nikâhlanmaları hususunda, onlara baskı yapmayın.
Sizden, Allah'a ve âhiret gününe îman edenlere, bu âyetlerle öğüt verilir.
Böyle yapmak, sizin için daha hayırlı, daha nezihtir.
Allah bilir, siz bilemezsiniz.
Anneler, çocuklarını iki tam yıl emzirsinler.
Bu, emzirmeyi mükemmel şekilde uygulamak isteyenler içindir.
Annelerin, münasip şekilde yiyeceğini, giyeceğini sağlamak, babanın görevidir.
Hiçbir kimse, takatinin dışında bir görevle yükümlü tutulmaz.
Çocuk yüzünden, ne annesi, ne de babası, zarar görmemelidir.
Babanın vârisine de aynı vazife yaptırılır.
Fakat, anne-baba aralarında görüşüp, anlaşmaya vararak,
iki yıldan önce, çocuklarını sütten kesmek isterlerse, kendilerine bir vebal yoktur.
Şayet, çocuklarınızı başkalarına emzirtmek isterseniz,
kendilerine vereceğiniz ücreti, münasip tarzda ödemek şartıyla,
bunda da size vebal yoktur.
Allah'a karşı gelmekten sakının ve bilin ki,
Allah, yaptığınız her şeyi görmektedir.
Sizden vefat eden erkeklerin eşlerinin evlenebilmeleri için,
dört ay, on gün iddet beklemeleri gerekir.
Onlar, bu sürelerini tamamladıktan sonra,
meşru surette, kendi haklarında verecekleri karardan ötürü,
size bir sorumluluk yoktur.
Allah, yaptığınız her şeyden haberdardır.
Sizden bu hanımlarla evlenmeyi düşünenlerin,
bu müddet esnâsında,
onlara bu niyetlerini çıtlatmalarında veya gönüllerinde tutmalarında bir beis yoktur.
Allah, sizin onları hatırınızdan geçireceğinizi pek iyi bilmektedir.
Ancak, meşru sözler dışında, onlarla gizlice buluşma hususunda sözleşmeyin.
Bekleme süresi sona ermeden, nikâh akdine girişmeyin.
Allah'ın, içinizde saklı olan her şeye,
hakkıyla vâkıf olduğunu bilerek,
onun emrine aykırı davranmaktan sakının.
Hem de bilin ki,
Allah, çok affedici, çok müsamahalıdır.
Cezâyı çabuklaştırmaz.
Henüz kendilerine dokunmadan veya mehir belirlemeden,
kadınları boşamanızda size günah yoktur.
Zengin, kudretince,
eli dar olan, kendi hâlince olmak üzere,
onlara münâsip tarzda müt'a versin.
İyiliği şiâr edinenlere,
bunu yapmak bir borçtur.
Bir mehir belirlemiş olarak,
kendilerine dokunmadan eşlerinizi boşarsanız,
bu takdirde,
belirlediğiniz mehrin yarısını vermeniz gerekir.
Ancak, eşler yahut nikâh bağı elinde bulunan kocalar,
gözü tok davranırsa başka.
Ey kocalar!
Sizin bağışlamanız,
takvâya daha uygun düşer.
Birbirinize lûtuf ve mürüvvet göstermeyi unutmayın.
Allah, sizin bütün işlediklerinizi görür.
Namazlara,
hele salât-ı vüstâya dikkat edin
ve kalkıp,
huşû ile Allah'ın divânında durun.
Eğer bir korku hâlindeyseniz,
yaya olarak veya binek üzerinde namaz kılın.
Fakat, güvenliğe çıktığınızda,
bilmediğiniz şeyleri size öğreten Allah'ın öğrettiği gibi,
ibadetinizi îfâ edin.
Sizden geride eşlerini bırakarak vefat edecek kocalar,
eşlerinin bir yıl süreyle evden çıkarılmayıp, bıraktıkları maldan geçimlerini sağlamasını temin edecek şekilde vasiyette bulunsunlar.
Şayet, bunlar kendiliklerinden çıkarlarsa,
bu durumda, meşru surette yapacakları şahsî davranışlarından dolayı, size vebal yoktur.
Allah, üstün kudret, tam hüküm ve hikmet sahibidir.
Boşanmış eşlere de, örfe göre, gönüllerini alacak hediye vermek gerekir.
Bu, haksızlıktan sakınan takvalılara bir borçtur.
Böylece, düşünesiniz diye, Allah, size âyetlerini iyice açıklar.
Baksana, sayıları binlerce olmasına rağmen,
ölüm korkusuyla diyarlarını terk edip çıkan kimselere,
Allah, onlara, ölün, dedi.
Sonra onları diriltti.
Doğrusu, Allah, insanlara lütufkârdır.
Fakat, insanların çoğu şükretmezler.
Allah yolunda savaşın ve bilin ki, Allah her şeyi işitir, her şeyi hakkıyla bilir.
Kimdir o yiğit ki, Allah'a güzelce ödünç verir.
Allah da, onun verdiğinin mükâfatını kat kat arttırır.
Allah, rızkı kısar da, bollaştırır da.
Zaten, hepiniz döndürülüp, ona götürüleceksiniz.
Musa'dan sonra, İsrail oğullarının ileri gelenlerine dikkat ettin mi?
O vakit, onlar, aralarındaki peygambere,
Ne olur, bize bir hükümdar tayin et de, biz de Allah yolunda cihad edelim, demişlerdi.
O cevaben, ya savaşma emri size farz kılınır, siz de savaşmazsanız, deyince,
Onlar, ne diye Allah yolunda cihad etmeyelim ki,
Vatanlarından çıkarılan biz, çoluk çocuğundan ayrı düşenler, yine biziz, dediler.
Fakat, savaşmak kendilerine farz kılınınca, içlerinden pek azı hâriç, hepsi dönüverdiler.
Allah, o zâlimleri pek iyi bilir.
Peygamberleri onlara dedi ki,
Allah, size hükümdâr olarak, Tâlût'u tayin etti.
Onlar ise, biz hükümdarlığa, ondan daha lâik iken,
Nasıl olur da, o bize hükmedebilir ki?
Üstelik, servetten de nasibi fazla değil, dediler.
Peygamber şöyle cevap verdi.
Allah, onu size üstün kıldı.
Ona geniş ilim ve sağlam bir vücut verdi.
Allah, hâkimiyeti dilediğine verir.
Allah'ın lûtfu boldur.
Her şey gibi, kâbiliyet ve liyâkatları da bilir.
Peygamberleri devamla şöyle dedi.
Onun hükümdârlığının alâmeti,
Size, içinde Rabbinizden bir sekîne ile,
Mûsâ ve Hârûn'un,
Mânevî mîrâsından bir bakiyyenin bulunduğu,
Ve meleklerce taşınan bir sandığın gelmesidir.
Eğer, îmân etmeye niyetliyseniz,
Bunda, elbette sizin için delil vardır.
Tâlût, ordusunu harekete geçirip,
Sefere çıkınca, askerlerine şöyle dedi.
Allah, sizi bir ırmakla imtihan edecektir.
İmdi, onun suyundan içen, benden sayılmayacak.
Sadece, avucuyla aldığı miktâr muaf olmak üzere,
Kim onun suyunu içmezse, o da benden sayılacaktır.
Derken, onların pek azı hâriç, varır varmaz, ondan içtiler.
Tâlût ile yanındaki mü'minler, ırmağa geçince,
O vakit, beri yanda kalanlar,
Bugün bizim, Câlût ve ordusuna karşı duracak tâkatimiz yoktur, dediler.
Ölümden sonra diriltilip, Allah'ın huzuruna çıkacaklarını bilenler ise,
Şöyle dediler.
Nice küçük topluluklar vardır ki,
Allah'ın izniyle, büyük cemaatlere gâlip gelmiştir.
Doğrusu Allah, sabredenlerle berâberdir.
Tâlût'un beraberindeki mü'minler ise,
Câlût ile ordusuna karşı çıkınca,
Dediler ki,
Ya Rabbena! Üstümüze gürül gürül sabır yağdır.
Ayaklarımıza sebat ver ve kâfir topluluğuna karşı bizi muzaffer eyle.
Derken, Allah'ın izniyle onları bozguna uğrattılar.
Davud, Câlût'u öldürdü.
Allah, ona hükümdarlık ve hikmet verdi.
Ve dilediği birçok şey öğretti.
Eğer Allah, bazı insanların şerrini bazılarıyla önlemeseydi,
Dünyadaki nizam bozulurdu.
Lâkin, Allah, âlemlere büyük lûtuf ve inâyet sahibidir.
İşte bunlar, Allah'ın âyetleri olup,
Biz sana onları dosdoğru bildiriyoruz.
Sen, elbette resûllerdensin.
Biz, o peygamberlerin kimini kimine üstün kıldık.
Allah, onlardan bazısına hitâb buyurdu.
Bazısını, birçok derecelerle yükseltti.
Meryem'in oğlu İsa'ya da,
O açık belgeleri, mu'cizeleri verdik ve onu Rûh-ül Kudüs'le destekledik.
Eğer Allah dileseydi, onların peşlerinden gelenler, kendilerine açık delillerin gelmesine rağmen,
Birbirleriyle savaşmazlardı.
Lâkin, ihtilâfa düştüler de, onlardan bir kısmı îman, bir kısmı ise inkâr etti.
Şayet, Allah dileseydi, onlar birbirleriyle savaşmazlardı.
Lâkin, şu var ki, Allah, dilediği her şeyi yapar.
Ey îmân edenler!
Ne alışverişin, ne bir dosttan yardım beklemenin,
Ne de bir kimseden şefaat ummanın,
Mümkün olmadığı bir gün gelmeden önce,
Size nasîb ettiğimiz şeylerden harcayın.
Kâfirler, zâlimlerin ta kendileridir.
Allah, o ilâhtır ki, kendisinden başka ilâh yoktur.
Hayy'dır, Kayyûm'dur.
Kendisini ne bir uyuklama, ne de uyku tutar.
Göklerde ve yerde ne varsa, onundur.
İzni olmadan, huzurunda şefaat etmek, kimin haddine?
Yarattığı mahlukların, önünde ardında ne var, hepsini bilir.
Mahluklar ise, onun dilediğinden başka, ilminden hiçbir şey kavrayamazlar.
Onun kürsüsü, gökleri ve yeri kaplamıştır.
Gökleri ve yeri koruyup gözetmek, ona ağır gelmez.
O, öyle ulu, öyle büyüktür.
Dinde zorlama yoktur.
Doğru yol, sapıklıktan, hak, batıldan ayrılıp belli olmuştur.
Artık kim, tâgutu reddedip, Allah'a imân ederse,
İşte o, kopması mümkün olmayan, en sağlam tutamağa yapışmıştır.
Allah, her şeyi işitir, bilir.
Allah, imân edenlerin yardımcısıdır.
Onları karanlıklardan, aydınlığa çıkarır.
İnkâr edenlerin dostları ise, tâgutlar olup, onları aydınlıktan karanlıklara götürürler.
İşte onlar, cehennemlik kimselerdir ki, orada ebedî kalacaklardır.
Allah, kendisine hükümdarlık verdiği için, şımararak,
Rabbi hakkında İbrahim ile tartışan kişinin hâline bir baksana.
İbrahim ona, benim Rabbim hayatı veren ve hayatı alandır, deyince,
o, ben de yaşatır ve öldürürüm, dedi.
Bunun üzerine İbrahim, işte Allah, güneşi doğudan doğduruyor.
Haydi sen de batıdan doğdur bakalım.
Der demez, kâfir donakaldı.
Zaten Allah, zâlimleri hidayet etmez.
Emellerine kavuşturmaz.
Yahut, şu kimsenin hâli gibi ki, o bir şehre uğramıştı.
Şehrin altı üstüne gelmiş, ıpıssız yatıyordu.
Allah, burayı, bu ölümünden sonra, nasıl diriltecek, dedi.
Bunun üzerine Allah, onu yüz yıl boyunca öldürüp, sonra diriltti.
Ölü vaziyette ne kadar kaldın, diye sorunca, o, bir gün veya daha az, diye cevap verdi.
Allah, ona, hayır, yüz sene kaldın.
İşte, yiyeceğine ve içeceğine bak, henüz bozulmamış.
Bir de merkebine bak, kemikleri nasıl birbirinden ayrılmış.
Seni de insanlara canlı bir delil yapmak için, öldürüp dirilttik.
Hele o kemiklere dikkat et, onları nasıl birleştirip, yerli yerine koyuyoruz.
Sonra da onlara et giydiriyoruz.
Böylece, işin gerçeği, kendisine tam mânâsıyla belli olunca, artık pek iyi biliyorum ki, Allah, her şeye kâdirdir, dedi.
Bir vakitte, İbrahim, ya Rabbi, ölüleri nasıl dirilteceğini bana gösterir misin, demişti.
Allah, ne o, yoksa buna inanmadın mı, dedi.
İbrahim, elbette inandım.
Lâkin, sırf kalbim tatmîn olsun diye bunu istedim, diye cevap verdi.
Allah, ona, dört kuş tut, onları kendine alıştır.
Sonra kesip, her dağın başına, onlardan birer parça koy.
Sonra da onları çağır.
Koşa koşa sana geleceklerdir.
İyi bil ki, Allah, azizdir, hakimdir, üstün kudret, tam hüküm ve hikmet sahibidir.
Mallarını, Allah yolunda harcayanların durumu, yedi başak verip, her birinde yüz tane bulunan bir başağın hâline benzer.
Allah, dilediğine kat kat fazlasını da verir.
Allah'ın lûtfu geniştir.
İlmi her şeyi kaplar.
Mallarını, Allah yolunda harcayıp da, infaklarının ardından minnet etmeyenler, rahatsızlık vermeyenler yok mu?
İşte onların, Rableri katında mükâfatları vardır.
Onlara hiçbir endişe yoktur.
Ve onlar, asla üzülmeyeceklerdir.
Bir tatlı söz, bir kusur bağışlama, peşinden incitme gelen maddî yardımdan, sadakadan çok daha iyidir.
Zira Allah, gani ve halimdir.
Ey imân edenler!
Yardım ettiğiniz kimselere minnet etmek ve incitmek sûretiyle, o sadakalarınızı boşa çıkarmayın.
Allah'a da, âhirete de inanmadığı hâlde, sırf insanlara gösteriş yapmak için, malını harcayan kimsenin durumuna düşmeyin.
Onun durumu, üzerinde toprak bulunan, kaygan bir kayanın durumuna benzer ki, şiddetli bir yağmur iner inmez, toprağı kayıverir, cascavlak kalır.
Öyleleri, işledikleri hiçbir şeyden sevap ve mükâfat elde edemezler.
Zira Allah, inkârcıları emellerine kavuşturmaz.
Allah'ın rızâsını kollamak ve ruhlarındaki îmânı kökleştirmek için, mallarını harcayanların durumu ise, bir tepedeki güzel bir bahçenin hâline benzer.
Bir bahçe ki, ona bol yağmur yağar, meyvelerini iki kat verir.
Bol yağmur düşmese de, hafif bir yağmur, bir çisinti de yetişir.
Allah, ne yaparsanız, hepsini görür.
Sizden herhangi biriniz, hiç arzu eder mi ki, kendisinin hurmalığı ve üzüm bağı bulunsun?
Bahçede dereler akıyor, içinde her türlü mahsûlü bulunuyor.
Ama kendisinin üstüne de, ihtiyarlık çökmüş ve elleri ermez, güçleri yetmez, bakıma muhtaç küçük çocukları var.
Derken, ateşli bir kasırga kopsun da, bağı kasıp kavursun.
İşte Allah, âyetlerini size böyle apaçık bildirir.
Olur ki, iyi düşünürsünüz.
Ey îmân edenler!
Kazandığınız şeylerin ve yerden sizin faydanız için bitirdiğimiz ürünlerin, temiz ve güzel olanlarından, Allah yolunda harcayın.
Siz göz yummadan, içinize yatmaksızın, almayacağınız bayağı şeyleri vermeye kalkmayın.
Şeytan, sizi hayırda harcamakla muhtaç olacaksınız diye korkutur.
Sizi, cimriliğe ve çirkin şeylere teşvik eder.
Allah ise, kendi katından bir af ve lûtuf vaat buyurur.
Allah'ın ihsanı geniştir.
Her şeyi hakkıyla bilir.
O, hikmeti, dilediğine verir.
Kime hikmet nasip edilmişse, doğrusu ona pek çok hayır verilmiştir.
Ancak, tam akıllı olanlar, gerçekleri anlar ve düşünürler.
Hayır olarak harcadığınız her şeyi, adadığınız her adağı, Allah mutlaka bilir ve mükâfatını verir.
Fakat, zalimlerin, ahirette yardımcıları olmaz.
Allah rızası için yaptığınız maddî yardımlarınızı, açıkça verirseniz, ne güzel.
Ama bu hayırlarınızı saklı tutar ve muhtaçlara ulaştırırsanız, bu sizin için daha hayırlı olur.
Ve Allah, bu sebeple, bir kısım günahlarınızı affeder.
Allah, yaptığınız bütün şeylerden haberdardır.
Onları hak yola getirmek, senin görevin değil.
Lâkin, Allah'tır ki, dilediğini doğru yola getirir.
Hayır olarak yaptığınız her harcama, sadece kendiniz içindir.
Zaten siz, Allah rızasını aramaktan başka bir gaye ile infak etmezsiniz.
İşlediğiniz her hayrın mükâfatı, size tamamen verilir ve sizin hakkınız yenmez.
Bu yardımlar, kendilerini Allah yoluna vakfeden yoksullar içindir.
Bunlar, yeryüzünde dolaşıp, geçimlerini sağlama imkânı bulamazlar.
Halktan istemekten geri durmaları sebebiyle, onların gerçek hâllerini bilmeyen kimse, onları zengin sanır.
Ey Rasûlüm!
Sen, onları simâlarından tanırsın.
Onlar, yüzsüzlük ederek, halktan bir şey istemezler.
Şunu bilin ki, hayır adına her ne verirseniz, mutlaka Allah onu bilir.
Mallarını gece ve gündüz, gizli ve âşikâr olarak hayra harcayanlar var ya, işte onların, Rableri katında mükâfatları vardır.
Onlara korku yoktur ve onlar, asla üzülmeyeceklerdir.
Faiz yiyenler, tıpkı şeytanın çarptığı kimsenin, uykudan kalkışı gibi kalkarlar.
Bu, onların, alışveriş de faiz gibidir, demelerindendir.
Hâlbuki, alışverişi mübah, faizi ise haram kılmıştır.
Her kime, Rabbinden bir tâlimat gelir, o da faizden vazgeçerse, daha önce yaptığı muamele, kendisi için geçerlidir.
Hakkındaki hüküm de, Allah'a aittir.
Her kim, tekrar faizciliğe başlarsa, işte onlar, cehennemliktir.
Hem de orada, ebedî kalacaklardır.
Allah, faizin bereketini eksiltir.
Zekât ve sadakaları ise, nemâlandırır.
Hem Allah, kâfirlikte ileri giden, günahta ısrarlı hiçbir kimseyi sevmez.
İmân eden, makbul ve güzel işler yapanların, namazı hakkıyla îfâ eden, zekât verenlerin, işte onların, Rableri nezdinde mükâfatları vardır.
Onlar için, hiçbir endişe yoktur ve onlar, asla üzülmeyeceklerdir.
Ey imân edenler!
Allah'a karşı gelmekten sakının ve eğer mü'min iseniz, geri kalan faizi terk edin.
Eğer böyle yapmazsanız, Allah ve Rasûlü tarafından, size savaş açıldığını biliniz.
Eğer faizcilikten tövbe ederseniz, sermayeleriniz sizindir.
Böylece ne haksızlık eder, ne de haksızlığa uğrarsınız.
Eğer borçlu sıkıntıda ise, kolaylığa çıkıncaya kadar, ona mühlet verin.
Şayet bilirseniz, alacağınızı bağışlamanız, sizin için daha da hayırlıdır.
Öyle bir günde rezil olmaktan sakının ki, o gün, Allah'ın huzuruna çıkarılacaksınız.
Sonra her kişiye, kazandığının karşılığı, tamamen ödenecek ve kendilerine asla haksızlık edilmeyecektir.
Ey imân edenler!
Belirli bir vâdeye kadar, birbirinize borç verdiğiniz zaman, onu kaydedin.
Aranızda, doğrulukla tanınmış bir kâtip, onu yazsın.
Kâtip, Allah'ın kendisine öğrettiği gibi, adalete uygun olarak, yazmaktan kaçınmasın da yazsın.
Üzerinde hak olan borçlu kişi, akdi yazdırsın.
Rabbi olan Allah'tan sakınsın da, borcundan hiçbir şey noksan bırakmasın.
Eğer üzerinde hak olan borçlu, akılca noksan veya küçük veya yazdırmaktan âciz bir kimse ise, onun velîsi, adalet ölçüleri içinde yazdırsın.
İçinizden, iki erkek şâhid de tutun.
İki erkek bulunmazsa, o zaman, doğruluklarından emîn olduğunuz, bir erkek ile iki kadının şâhitliğini alın.
Bir erkek yerine, iki kadının şâhit olmasına sebep, birinin unutması hâlinde, ikincisinin hatırlatmasına imkân vermek içindir.
Şâhitler, çağrıldıklarında, şâhitlikten kaçınmasınlar.
Siz yazanlar da, borç az olsun, çok olsun, vadesiyle birlikte yazmaktan üşenmeyin.
Böyle yapmak, Allah katında daha âdil, şâhitliği ifâ etmek için daha sağlam ve şüpheyi gidermek için daha uygun bir yoldur.
Ancak aranızda, hemen alıp vereceğiniz peşin bir ticaret olursa, onu yazmamakta size bir günah yoktur.
Alışveriş yaptığınız zaman da şâhit tutun.
Gerek kâtip, gerek şâhit, asla mağdûr edilmesin.
Bunu yapar, zarar verirseniz, doğru yoldan ayrılmış, Allah'a itaatin dışına çıkmış olursunuz.
Allah'a itaatsizlikten sakının.
Allah size en uygun tutumu öğretiyor.
Çünkü Allah, her şeyi hakkıyla bilir.
Eğer yolculuk hâlindeyseniz ve kâtip bulamazsanız, o takdirde, borç karşılığında rehin alırsınız.
Şayet birbirinize itimâd ederseniz, güvenilen kimse, Rabbi olan Allah'tan korksun da, üzerindeki emaneti ödesin.
Bir de şâhitliği, görüp bildiğinizi gizlemeyin.
Bildiğini gizleyenin kalbi günahkâr olur.
Allah, her ne yaparsanız bilir.
Göklerde ve yerde olan her şey, Allah'ındır.
Ey insanlar!
Siz, içinizdeki şeyleri açığa vursanız da, gizleseniz de, Allah sizi, onlardan dolayı hesâba çeker.
Sonra, dilediğini affeder, dilediğini azâba uğratır.
Doğrusu Allah, her şeye kâdirdir.
Peygamber, Rabbi tarafından kendisine ne indirildiyse, ona îmân etti.
Mü'minler de, onlardan her biri, Allah'a, meleklerine, kitaplarına ve peygamberlerine îmân etti.
Onun resûllerinden, hiçbirini diğerinden ayırt etmeyiz, dediler ve eklediler.
İşittik ve itaat ettik, Yâ Rabbenâ.
Affını dileriz, dönüşümüz sanadır.
Allah, hiçbir kimseyi, güç yetiremeyeceği bir şekilde yükümlü tutmaz.
Herkesin kazandığı iyilik, kendi lehine, işlediği fenalık da, kendi aleyhinedir.
Yâ Rabbenâ.
Eğer, unuttuk veya, kasıtsız olarak, yanlış yaptıysak, bundan dolayı bizi sorumlu tutma.
Yâ Rabbenâ.
Bizden öncekilere yüklediğin gibi, ağır yük yükleme.
Yâ Rabbenâ.
Tâkat getiremeyeceğimiz şeylerle, bizi yükümlü tutma.
Affet bizi, lütfen bağışla kusurlarımızı.
Merhamet buyur bize.
Sensin Mevlâmız, yardımcımız, kâfir topluluklara karşı, sen yardım eyle bize.